Samen microfinancieren
en microverzekeren in het Zuiden
en microverzekeren in het Zuiden
In de jaren ’90 was Ousmane Thiongane kapitein van het nationale voetbalteam van Senegal. Maar hij wou een verschil maken in de wereld en microfinanciering was daartoe de sleutel. Vandaag leidt Ousmane al bijna 15 jaar U-IMCEC, een van de grootste microfinancieringsinstellingen van zijn West-Afrikaanse geboorteland. In BRS vond hij de ideale partner om U-IMCEC te laten groeien in landbouwfinanciering.
Senegal is een stabiele democratie en het land is in volle ontwikkeling.
BRS had er tot voor kort nog geen project lopen maar biedt nu 3 jaar ondersteuning aan U-IMCEC (Union des Institutions Mutualistes Communautaires d'Epargne et de Crédit). Deze coöperatieve microfinancieringsinstelling bediende eind december 2019 ongeveer 174.630 klanten dankzij haar 265 medewerkers en 45 vestigingen.
Starten deden ze als spaar- en kredietkas. Hun werk was toen al baanbrekend want spaargeld werd steevast in een kast of onder het bed bewaard.
Ousmane Thiongane: “Vandaag is dat gelukkig anders en zijn klanten terecht fier wanneer ze een bankrekening hebben.
U-IMCEC ontstond als een spin-off van een ngo die zich ontfermt over onterfde kinderen via steun aan de moeders. Daarom richten wij ons ook vooral tot diezelfde kwetsbare doelgroep van jongeren en vrouwen, in zowel rurale als voorstedelijke gebieden. We willen hun inkomen en dus hun welzijn verbeteren door hen toegang te verlenen tot aangepaste financiële diensten."
Ousmane wil zoveel mogelijk klanten toegang geven tot steeds betere financiële diensten aangepast aan hun noden: “Bovendien zijn we erg flexibel en verstrekken we naast financiële middelen ook marktinformatie en bemiddelen we de toegang tot zaaigoed of meststof. We blijven ook inzetten op het opleiden van onze klanten: we leren hen kredieten vergelijken, hoe ze hun terugbetalingen dienen te plannen en hoe hun winst te berekenen.”
Om de plattelandsvlucht richting hoofdstad Dakar, de grote steden en agglomeraties tegen te gaan, zet de Senegalese overheid sinds een aantal jaar maximaal in op landbouw, zowel voor binnenlandse consumptie als voor export. Daarop besloot U-IMCEC om haar kennis in landbouwfinanciering te versterken en landbouwers maximaal te ondersteunen in hun groei. De coöperatie wil het aandeel landbouwers in haar portefeuille verhogen van 20% tot 45% via nieuwe financiële producten op maat. Met de expertise van BRS lukt het om de financiële dienstverlening voor landbouwers naar een hoger niveau te tillen. Hirvoor hadden ze ondersteuning nodig.
Ousmane Thiongane: “Ik kende BRS, Cera en KBC danzij mijn bezoeken aan Europa en wist dat BRS ons zou kunnen helpen in het professionaliseren en uitbouwen van deze diensten.
De samenwerking ging eind vorig jaar van start met een workshop om de technische kennis van al onze medewerkers bij te schaven. Sindsdien ondersteunt BRS ons met antwoorden op vragen als: hoe organiseer je als bank het best een landbouwafdeling? Hoe evolueert zo’n coherente aanpak? Wat is een gezonde landbouwportefeuille en hoe bepaal je de beste verhouding tussen bv. het aantal rijstboeren en pluimvee-boeren in je portefeuille? … Dat doet BRS via het uitwisselen van ervaring, het opstellen van actieplannen, het opvolgen van onze evolutie, adviesverlening bij hindernissen … We houden tweewekelijks videocalls en zo’n twee keer per jaar komt BRS ons bezoeken.”
Zoals elk land kreeg Senegal in het voorjaar van 2019 te kampen met het coronavirus. Het land telde tussen eind maart en begin juli 7400 besmettingen en 60 overlijdens door het virus. Door de lockdown vertraagden of stopten de economische activiteiten en leefde de bevolking van dag tot dag. De impact op de microfinancieringssector was groot. Enerzijds stijgt in tijden van crisis de vraag van klanten naar kredieten om de periode met minder inkomsten te overbruggen en anderzijds willen rekeninghouders hun geld opnemen (bankrun). Dat zorgt voor een dubbele stretch. De gevolgen van de pandemie zijn vooral te merken in de daling van de deposito's, de massale terugtrekking van spaargelden, een toename van achterstallige vorderingen, een daling van de kredietproductie en een enorm verlies op financiële producten als gevolg van het uitstel van termijnen.
De steun van BRS tijdens deze uitdagende periode vol verandering voor onze medewerkers en klanten betekende heel veel.
Ousmane Thiongane: “Niet in het minst de morele steun, want klanten bleven massaal weg. En ook wij moesten onze manier van werken herbekijken. Telewerk werd de norm en alle vergaderingen verliepen via Zoom en Skype. Nu, zo’n twee maanden na het opheffen van de lockdown, ervaren we een grote rush. Het is volop zaaiperiode en dan willen ondernemers kredieten om landbouwmateriaal aan te schaffen. Ook het Offerfeest komt eraan (nvdr: Senegal is overwegend islamitisch) en wie ‘feest’ zegt, zegt ‘ondernemen’. Wij willen er zijn voor deze ondernemers.”
De coronacrisis heeft de manier van werken voor altijd veranderd. “De digitalisering heeft ons gered en is een blijver. Lange verplaatsingen voor vergaderingen die maar twee à drie uur duren, worden blijvend vervangen door video-vergaderingen. En de medewerkers van onze kantoren zoeken nu regelmatig onze klanten thuis op, een tablet onder de arm! Zo spelen we onze sterkte van nabijheid nog verder uit en blijven we ons onderscheiden van concurrenten. We zijn tijdens de lockdown ook beginnen sms’en met onze klanten, om het contact te onderhouden. We sturen hen een sms’je voor hun verjaardag of om hen op de hoogte te brengen van onze financiële diensten.”
U-IMCEC is uitgegroeid tot een van de grootste microfinancieringsinstellingen in Senegal, met een goede relatie met de overheid, de vele ngo’s die actief zijn en net als zij de armoede bestrijden …
Ousmane Thiongane: “Wij zijn heel dankbaar voor het partnership met BRS en willen dat ook goed blijven onderhouden. Om te kunnen blijven groeien en met innovatieve financiële producten een referentie te worden op vlak van landbouwfinanciering. En dat allemaal ten voordele van onze klanten die een goede toekomst verdienen.”
